Toekomst van mindmappingsoftware…
Onderstaand een opiniërend artikel vanuit de visie van het team van experts van Hypershifter Dutch Chapter. Wij zijn benieuwd naar jullie mening en reactie op dit artikel, laat s.v.p. onderaan het artikel een reactie achter…
Zijn ze niet allemaal hetzelfde?
Tijdens het testen van diverse softwarepakketten kwam het test team van Hypershifters erachter dat haast alle mindmapprogramma’s hetzelfde zijn. Deze productgroep is letterlijk erg homogeen. Elke ontwerper/ ontwikkelaar gebruikt de Microsoft® Ribbontab of een variant daarop. Dat is begrijpelijk vanuit de gedachte dat de meeste kenniswerkers met Microsoft Office® werken, waar sinds versie 2007 een ribbontab in zit. Dit leidde ertoe dat mindmaptools steeds meer een homogene interface hebben gekregen. Overigens wil dat niet zeggen dat elk programma even gebruiksvriendelijk werkt met deze op elkaar lijkende interface.
Tevens viel het de experts van Hypershifters’ team op dat er weinig tot geen functies zijn die een programma uniek maakt. Met elk programma kan je praktisch hetzelfde doen waardoor er minder gemakkelijk een keuze kan worden gemaakt tussen de diverse programma’s.
Van MindMan tot web 2.0 tot droog staan
Een van de eerste programma’s om elektronisch te mindmappen was MindMan 1.0 uitgebracht in 1994. Het programma is de voorloper van het MindManager (lees hier de uitgebreide Hypershifterstest) en stelde de gebruiker in staat om zijn of haar ideeën digitaal te visualiseren en hoofd- en bijzaken te onderscheiden.
Tussen het uitbrengen van MindMan en nu is er veel veranderd. In het begin van de 21e eeuw kwamen er veel mindmapprogramma’s voor desktopgebruik beschikbaar. Ze zagen er eerst nog wat kaal uit en boden niet veel functionaliteit. Langzamerhand werden ze visueler, begon het er beter uit te zien, kregen ze meer functies en werden ze gebruiksvriendelijker.
Een belangrijke mijlpaal hierin is de mogelijkheid tot het importeren en exporteren van (Microsoft Office) documenten. De mindmap kan gebruikt worden voor een goede opbouw van bijvoorbeeld een rapport en omgekeerd kan een document redelijk eenvoudig omgezet worden tot een mindmap. Elke ontwikkelaar voegde vanaf dat moment deze functionaliteit toe in de nieuwste update en inmiddels zit dit in de fase ‘finetuning’.
Het valt op dat er langzaam opgeschoven werd van ‘mindmapping’ naar ‘businessmapping’. Businessmaps zijn mindmaps die wel gebruik maken van het creatieve mindmapformaat maar veelal minder kleurig en organisch zijn voor een wat meer zakelijkere uitstraling. Enkele namen zijn het eerder genoemde MindManager, DropMind, Mindview en ConceptDraw. Daarnaast zijn er open source en gratis pakketten als Freemind of Xmind verschenen.
Web 2.0 bracht vernieuwing
Met web 2.0 en werken 2.0 zijn de mogelijkheden met betrekking tot samenwerken veranderd en gegroeid. Men zag in dat mindmapping ingezet kon worden om op een goede en snelle manier informatie te delen. Sinds enkele jaren zijn er bijvoorbeeld CoMapping en MindMeister (beide online diensten) beschikbaar. Ze hebben niet de uitgebreide functionaliteit van de desktopconcurrenten maar wel het grote voordeel dat overal ter wereld op elke computer gewerkt kan worden mits er een internetverbinding aanwezig is.
Daarbij was het nu ook mogelijk om samen te werken in één mindmap. Plots kon er dus plaatsonafhankelijk samengewerkt (en vergaderd) worden. Sindsdien hebben enkele andere ontwikkelaars, bijvoorbeeld Mindjet en Seavus, een samenwerkmogelijkheid geïntegreerd in hun desktopprogramma’s.
Tony Buzan
Tony Buzan, een Britse psycholoog, wordt veelal gezien als de uitvinder van mindmapping. Het echte begin ligt bijna 2000 jaar eerder in de tijdlijn maar Mr. Buzan kan zeker worden aangemerkt voor het onder de aandacht brengen van de voordelen en heeft veel bijgedragen aan de huidige populariteit en promotie van mindmapping.
Een handmatig gemaakte mindmap ziet er heel anders uit dan een mindmap die je maakt met software zoals MindView of MindManager. De mindmaps uit deze software worden vaak ‘businessmaps’ genoemd. Deze businessmaps zijn niet opgezet zoals Tony Buzan mindmaps voor zich zag. In deze businessmaps ontbraken veelal de organische vormen en gekleurde takken en een vrijheid van plaatsing van takken. Met het uitbrengen van iMindMap kwam hier verandering in. Dit was de eerste mindmaptool die echte organische mindmappen naar de computer bracht; volledig Buzan approved dus.
We staan droog
Na de bovenstaande ontwikkelingen, waarvan waarschijnlijk de integratie met Microsoft Office, online mindmappen en de mogelijkheid om organische vormen te maken de grootste waren, is er weinig innovatie geweest. De afgelopen periode is er weinig meer veranderd. Ontwikkelaars kijken vooral naar elkaar. Na het integreren van de Microsoft Ribbonbar, projectmanagementmogelijkheden en een presentatiemodus, hebben de softwareontwikkelaars goed naar elkaar gekeken waardoor programma’s meer en meer op elkaar zijn gaan lijken. Zelfs een deel van hun klantenservice hebben ze gekopieerd van de concurrent, regelmatig ontvangt het testteam van Hypershifters namelijk emails van verschillende producenten ‘if you would like to attend a webinar” of een uitnodiging om ‘on thursday evening’ een ‘basic functionality webinar’ wil volgen. Wat betreft vernieuwing en innovatie stellen wij inmiddels vast dat we wel ‘een beetje droog staan’.
Toekomstvisie

Als we al het bovenstaande in beschouwing nemen, hebben de experts van Hypershifters het gevoel dat het behouden van klanten relatief gemakkelijk is. Upgraden voor een paar tientjes naar de nieuwe versie van de software die je al door en door kent is stukken aantrekkelijker dan voor een paar honderd euro per werknemer een licentie van een ander programma te hoeven kopen.
Nieuwe klanten aantrekken is echter moeilijk. Mindmap programma’s zijn namelijk steeds meer op elkaar gaan lijken. De ontwikkelaars implementeren de integratie met Microsoft Office pakketten. Op de website van MindView staat zelfs “zonder office integratie is een mindmapprogramma niet serieus”. De Office Ribbontab draagt alleen maar bij aan de homogeniteit en maakt het verschil tussen programma’s nog kleiner.
De vraag is wat we écht nodig hebben?
- Een mindmapprogramma als MindManager met de vrije mogelijkheden van iMindMap of Novamind om topics geheel vrij te kunnen verplaatsen?
- Moeten NovaMind of iMindMap meer ‘business’ worden?
- Of moet er misschien wel een heel andere weg worden ingeslagen?
Wij zien nog weinig ideeën en projecties van de nabije toekomst van de ontwikkelaars. Ze zijn naar onze mening slechts bezig hun producten te ‘finetunen’. Net wat betere Office integratie, net wat gemakkelijker te bedienen etc. Geen reden om over te stappen naar de concurrent voor € 300 per licentie. Natuurlijk zijn de diverse ontwikkelaars er snel bij om apps voor de iPhone, Blackberry en Android te maken. Met de komst van de iPad komen er weer nieuwe mogelijkheden bij zoals recentelijk uitgebrachte MindMeister versie (zie hiernaast).
Zijn mindmap programma’s na deze jaren uitontwikkeld? Natuurlijk als wij per softwareproduct gaan kijken wordt bij de overgang naar een nieuwe versie diverse functionaliteiten toegevoegd waardoor de programma’s meer mogelijkheden bieden. Vaak zijn deze aanpassingen naar aanleiding van de ontwikkelingen van de marktleiders. Een andere trend die de laatste tijd opkomt, is dat mindmappingsoftware meer en meer wordt gebruikt door projectmanagers. Waardoor ontwikkelaars steeds meer projectmanagementfuncties in hun software zijn gaan integreren. Of hebben de ontwikkelaars gewoon nog niet goed genoeg gedacht over wat de toekomst wordt? Misschien is een toekomstrichting om net zoals Mapul (en anderen) volledig webbased software te maken?
Visie van Hypershifters
Of de meest recente ontwikkelingen echter aansluiten bij de originele gedachte van mindmapping, is wel de vraag… De huidige realiteit wijst uit dat er steeds meer de kant wordt opgegaan van projectmanagement in de vorm van mindmaps. Daarnaast zal vanuit onze visie online mindmapping steeds belangrijker worden. Op dit moment hebben de online diensten nog niet de rijkheid aan functies die hun grote desktopbroers hebben, dit zou een mooie ontwikkeling zijn. Software in de cloud zal in de nabije toekomst vanzelfsprekend worden. Een laatste ontwikkeling die wij graag verwelkomen is de mogelijkheid om vanuit een desktop of online tool zowel zakelijke als organische mindmaps te kunnen maken met bijbehorende diverse functionaliteiten:
- projectmanagement
- presentatiemodus
- in- en exporteren naar allerlei formats
- gemakkelijk samenwerken/ brainstormen in één mindmap
- delen van de mindmap met bewerkingsmogelijkheden (en bewerkingsrechten voor wie meewerkt aan de mindmap)
We zijn oprecht benieuwd wat de toekomst zal brengen. Zullen we worden verrast met iets dat ‘mindblowing’ is, of krijgen we over vier maanden een persbericht te lezen dat het exporteren naar een tekstdocument net wat sneller gaat dan in versie 4.25 die een half jaar geleden uitkwam?
Update, 4 augustus 20.30 uur
Aanvulling op de visie van Hypershifters
Een extra toevoegende waarde van MindMap software zijn diverse add-ins die toepassingsmogelijkheden doen laten toenemen. Een add-ins is een klein stukje software dat extra functionaliteiten aan de basissoftware toevoegt. Dit zijn vaak functies die vanuit bedrijven/ organisaties gewenst zijn. Het is belangrijk dat er controle vanuit de fabrikant blijft op deze add-ins, zodat deze niet bijvoorbeeld de software instabiel maken. Vanuit onze ervaring met software ziet Hypershifters een markt voor softwareontwikkelaars met daaromheen een ecosysteem van een select aantal partners dat voor diverse softwarepakketten kwalitatieve add-ins ontwikkelen.Het belang van mindmapping software behoeft vaak uitleg aan potentiële gebruikers. Resellers en partners van de mindmapsoftware vormen hierbij een belangrijke schakel. Zij hebben de ervaring met de software en toepassingsmogelijkheden in werk- en organisatieprocessen. Mindmapping is een denktechniek wat veelal tegenwoordig met behulp van software wordt gedaan. Om deze reden kan het de leertijd aanzienlijk verkorten als de implementatie van mindmapping software wordt begeleid. Begeleiding kan inhouden door opmaat-sjablonen voor werkprocessen te ontwikkelen, uitleg in de vorm van training aan eindgebruikers, technische support voor een soepele technische uitrol etc. Adviseurs van resellers kunnen zorgen voor de vertaling van de knoppen uit het softwarepakket naar werkprocessen en rollen/ functies zoals: kennismanagement, accountmanagement, hrm, programmamanagement en project management.
Mindmapsoftware ontwikkelaars, verras ons!
Hebben wij wat gemist in onze visie?
Ben je het (on)eens, wij horen het graag of laat s.v.p. een reactie hieronder achter.







